Boek
Nederlands

M. : de zoon van de eeuw

Antonio Scurati (auteur), Jan Van der Haar (vertaler)
Het leven van Benito Mussolini (1883-1945), grondlegger van fascistisch Italië, wordt gereconstrueerd aan de hand van originele bronnen.
Titel
M. : de zoon van de eeuw
Auteur
Antonio Scurati
Vertaler
Jan Van der Haar
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Italiaans
Oorspr. titel
M : il figlio del seculo
Uitgever
Amsterdam: Uitgeverij Podium, © 2019
851 p.
ISBN
9789057599972 (paperback)

Besprekingen

Op de eerste rij bij Mussolini

Minutieus en kundig beschrijft Antonio Scurati de beginjaren van het fascisme in zijn bestseller M. Zo wordt Mussolini's succes ineens heel begrijpelijk.

Het stinkt op straat en de mensen zijn gedemoraliseerd, arm en ontevreden. Vanwege de oorlog zijn de geldkisten leeg en de mensen die geen huizen, auto's, mijnen of landerijen bezitten, weigeren ze te vullen. Deze ellende is namelijk niet door hen veroorzaakt, maar door die verrotte 'politieke kaste', zoals een beroemd dichter ze omschrijft.

Maar dan staat er een man op die beterschap belooft. Een intelligent man, wellustig, emotioneel en impulsief, overtuigend in zijn redevoeringen. Hij is ruimhartig, intelligent, afgewogen. En ambitieus. Hij wil de eerste zijn en domineren. Hij is Benito Mussolini.

Er was de afgelopen maanden slechts één boek in Italië dat ertoe deed en dat was M. De zoon van de eeuw van Antonio Scurati: een ongekende bestseller die met een straatlengte voorsprong Italiës belangrijkste literaire prijs won, de Premio Strega.

Het vuistdikke M beschrijft minutieus de beginjaren (1919-1925) van 's werelds eerste fascistisc…Lees verder

Een zwarthemd in kanariegele schoenen

In zijn boek over Mussolini ging het Antonio Scurati minder om de Duce dan om de tijdgeest waarin hij kon gedijen. M. De zoon van de eeuw hinkelt tussen roman, geschiedenisboek en roman in. Een gevaarlijke evenwichtsoefening.

Boeken over Mussolini komen ze in Italië niet tekort. Over de Duce zijn halve bibliotheken volgeschreven en vorig jaar werd daar nog een vuistdikke pil aan toegevoegd. M. De zoon van de eeuw van Antonio Scurati ging vlot over de toonbank, werd bekroond met de Premio Strega en was dé literaire sensatie van het jaar 2019. Een televisieserie is in de maak. Volgens de auteur hebben we hier met de allereerste roman over de Italiaanse dictator van doen, maar dat is bezijden de waarheid, want dit ondefinieerbare literaire object heeft meer van een veredeld geschiedenisboek. Een biografie is het al evenmin, niettegenstaande de titel. Mussolini opent de dans, maar daarna neemt een alwetende verteller het van hem over, en zijn eerste zesendertig levensjaren worden zelfs doodleuk overgeslagen. Het ging Scurati minder om de ­Duce dan om de tijdgeest waarin hij kon gedijen.

'Ieder afzonderlijk voorval of personage, iedere dialoog of rede in dit boek is historisch gedocume…Lees verder

Op de eerste rij bij Mussolini

Minutieus en kundig beschrijft Antonio Scurati de beginjaren van het fascisme in zijn ongekende bestseller M. Zo wordt Mussolini's succes ineens heel begrijpelijk. En dat is maar goed ook.

Het stinkt op straat en de mensen die er rondstrompelen zijn gedemoraliseerd, teleurgesteld, arm en ontevreden. Vanwege de oorlog zijn de geldkisten leeg en de mensen die geen huizen, auto's, banken, mijnen, landerijen, fabrieken, bankbiljetten bezitten, weigeren ze te vullen. Deze ellende is namelijk niet door hen veroorzaakt, maar door die verrotte, stoffige, machtsbeluste 'politieke kaste', zoals een beroemd dichter ze omschrijft.

Maar dan staat er ineens een man op die beterschap belooft. Een intelligent man, wellustig van aard, emotioneel en impulsief, maar daarom ook betoverend en overtuigend in zijn redevoeringen. Hij is onbaatzuchtig, ruimhartig, intelligent, opmerkzaam, afgewogen, bedachtzaam, een goed kenner van de mens, van diens eigenschappen en tekortkomingen. Hij is zeer ambitieus. Hij wil de eerste zijn en domineren.

Hij is Benito Mussolini.

Er was de afgelopen maanden slechts één boek in Italië dat ertoe deed en dat was M - De…Lees verder

De winnaar van de Premio Strega 2019 – de belangrijkste Italiaanse literatuurprijs – is een documentaire roman over Benito Mussolini (1883-1945), die de periode 1919-1925 bestrijkt. De meer dan achthonderd pagina’s tellende roman - het eerste deel van een trilogie – lijkt bij vlagen autobiografisch en reconstrueert zeer nauwkeurig het leven van Mussolini als grondlegger van fascistisch Italië. Het verhaal is gebaseerd op uitgebreid historisch onderzoek en bestaat uit korte hoofdstukken die eindigen met een bijpassende originele bron. De auteur (1969) beschrijft zo op een levendige, verhalende en apolitieke wijze hoe Mussolini en zijn bondgenoten de Italianen na de Eerste Wereldoorlog voor zich winnen. Over Mussolini is veel geschreven, maar nooit eerder in de vorm van een roman. De auteur slaagt er bovendien in de verstreken tijd te overbruggen en parallellen te trekken met het heden. Dat is ook zijn streven: de roman is een bijdrage aan het antifascisme en een reactie op het opkomend…Lees verder

Nieuw licht op Mussolini

Antonio Scurati tekent de opkomst van Mussolini in de context van frustratie over de nasleep van de Eerste Wereldoorlog.

Op 28 oktober kwamen er drieduizend mensen samen in Predappio bij de crypte van Benito Mussolini. Hoewel de antifascistische grondwet uit 1948 het verbiedt, droegen veel aanwezigen zwarte T-shirts met fascistische leuzen, eerden ze Mussolini openlijk en brachten ze veelvuldig de fascistengroet. Ieder jaar wordt zo herdacht dat op 28 oktober 1922 de fascisten naar Rome marcheerden en de macht grepen.

Italië lijkt het de laatste jaren niet meer zo nauw te nemen met het grondwettelijke verbod op fascistische uitingen en politieke groeperingen. Het hele jaar door is Mussolini's graf een geliefde bestemming voor fascistoïde nostalgici en er zijn talrijke andere verschijningsvormen van oud en nieuw fascisme. Sommigen vrezen een herhaling van het zwarte verleden. Umberto Eco's invloedrijke essay over het eeuwige fascisme in de Italiaanse samenleving uit 1995 werd niet ontoevallig in 2017 opnieuw uitgegeven als pamflet.

De linkse politiek zoekt tevergeefs naar adequ…Lees verder